Plymio i fyd Gwynt Arnofiol

Croeso i'n dosbarth rhithwir

Pam Gwynt Arnofiol

Mae angen i'r byd gynyddu'n sylweddol y swm o ynni adnewyddadwy y mae'n ei gynhyrchu.

Fodd bynnag, mewn llawer o ranbarthau, mae dyfnderoedd dŵr yr arfordir yn rhy bell ar gyfer defnyddio gwynt alltraeth wedi'i osod ar wely'r môr. Dyma ble mae gwynt sy'n arnofio yn bwysig, oherwydd gellir ei ddefnyddio mewn dŵr llawer dyfnach.

Ond beth yw gwynt arnofiol a sut mae'n gweithio? Dyna'r cwestiynau y mae'r dudalen hon yn bwriadu eu hateb. Gallwch hefyd ddarganfod mwy am brosiectau gwynt arnofiol RWE yma ac os oes gennych unrhyw gwestiynau pellach cysylltwch â ni yma.

Cipolwg ar Wynt Arnofiol

Beth yw gwynt arnofiol?

Mae gwynt arnofiol yn ddull o gynhyrchu ynni adnewyddadwy glân o'r gwynt allan ar y môr. Mae'n defnyddio technoleg debyg i dyrbinau gwynt alltraeth confensiynol sy'n cael eu defnyddio heddiw.

Fodd bynnag, tra bod y rheini wedi'u gosod ar wely'r môr, mae'r tyrbinau alltraeth hyn wedi'u gosod ar ben sylfaen sy'n arnofio. Mae'r sylfeini hyn yn darparu nofiadwyedd a sefydlogrwydd ac yn dod mewn gwahanol ddyluniadau sy'n addas ar gyfer gwahanol leoliadau.

Os yw gwynt sy'n arnofio yn newydd i chi, gwyliwch yr animeiddiad hwn i ddeall y pethau sylfaenol!

  • A diagram of an offshore wind turbine with parts labelled, set against a serene ocean backdrop during sunset.

    Mae pedair prif elfen i uned gwynt arnofiol

    Sylfaen arnofiol (a elwir hefyd yn ‘gorff’ neu’n ‘nofiwr’)

    Mae'r sylfaen arnofiol yn darparu'r nofiadwyedd sydd ei angen i'r strwythur aros ar y dŵr a sefydlogrwydd yn erbyn y gwynt a'r tonnau. Mae sylfeini sefydlog yn cynnal crynswth y tyrbin trwy gael eu mewnosod yng ngwely'r môr, sy'n gyrru grym fertigol i fyny, sy'n cydbwyso'r grym tuag i lawr sydd gan bwysau'r tyrbin. Mae unedau arnofio yn darparu'r grym fertigol hwn yn gyfan gwbl trwy nofiadwyedd y sylfaen arnofiol.

    System cynnal safle (a elwir hefyd yn ‘system angori’)

    Y system cynnal safle yw'r llinellau angori a'r angorau. Prif bwrpas y system hon yw cynnal safle’r sylfaen arnofio. Mae dyluniad y system angori hefyd yn helpu i reoli symudiadau a llwythi yn y ceblau tanfor. Mae'r angorau'n darparu'r pwynt cysylltu ar gyfer llinellau angori i wely'r môr.

    Ceblau tanfor

    Mae trydan yn cael ei ddanfon o dyrbinau arnofiol yn ôl i'r lan trwy aráe tanfor a cheblau allforio. Yn wahanol i wynt alltraeth wedi'i osod ar wely'r môr lle mae'r ceblau wedi'u sefydlogi ar wely'r môr i atal symudiad, mae gwynt sy'n arnofio yn defnyddio 'ceblau deinamig'. Mae hyn yn golygu bod y ceblau'n llai ystwyth na'r arfer i allu gwrthsefyll symudiadau arnofio ychwanegol, ond hefyd eu bod wedi’u hamddiffyn yn briodol i reoli symudiad a llwythi ar yr uniadau. Mae ceblau aráe fel arfer yn dilyn cyfluniad cadwynog neu don ddiog.

    Tyrbin

    Yn y tymor byr i ganolig o leiaf, bydd prosiectau sy'n arnofio yn sylfaenol yn defnyddio'r un dechnoleg tyrbinau â phrosiectau gosod gwely'r môr. Fodd bynnag, gwahaniaeth pwysig rhwng gwynt sefydlog ar wely'r môr a gwynt arnofiol yw lefel y rhyngweithio rhwng y tyrbin a'r sylfaen. Yn benodol, diffinnir dyluniad y sylfaen sy’n arnofio gan y symudiadau y gall y tyrbin eu gwrthsefyll yn ddiogel (sef gogwydd – pa mor bell y gall wyro, a chyflymiad – pa mor gyflym y gall symud), gyda system reoli’r tyrbin yn cael ei haddasu i fodloni’r amodau yma hefyd.

Sut maen nhw'n arnofio?

Mae sylfaen arnofiol a thyrbin yn pwyso miloedd o dunelli ond mae angen iddo fod yn unionsyth ac yn nofiadwy bob amser. Yn gyffredinol, mae pump ‘math’ o sylfeini sy’n cael eu defnyddio:

  1. Bwi Polyn
  2. Gwrthbwys Crog
  3. Bad
  4. Lled-ymsuddol a
  5. Llwyfan Coesau Tensiwn.

Ydych chi eisiau gwybod sut maen nhw'n arnofio (a pheidio â chwympo drosodd)? Fe gewch yr holl atebion yn ein hanimeiddiad.

  • Illustration of offshore wind turbines in a row, labelled with names, against a blue sky and ocean backdrop.

    Gellir dosbarthu'r rhan fwyaf o'r dyluniadau sylfaen arnofiol ar y farchnad yn un o bump 'math' generig:

    Bwi Polyn

    Mae'r dyluniad hwn yn dibynnu ar y gwahaniaeth rhwng ei Ganolbwynt Disgyrchiant (CD) a'i Ganolbwynt Nofiadwyedd (CN) i ddarparu sefydlogrwydd. Bydd y strwythur yn cael ei gyflunio fel bod y CD gryn dipyn yn is na'r CN. Mae hyn yn golygu, os yw'r sylfaen yn gogwyddo, bydd yn gweithredu fel pendil yn dychwelyd i fertigol.

    Gwrthbwys Crog (GC)

    Mae'r dyluniad hwn yn debyg i fwi polyn ond, yn lle bod yn un strwythur, mae ganddo adran uchaf nofiadwy a chrynswth crog oddi tano felly mae ei CD yn is na’i CN.

    Bad

    Mae'r dyluniad hwn yn sefydlogi’i hun drwy ei arwynebedd dŵr eang (ardal y sylfaen arnofiol ar  wyneb y dŵr). Wrth i'r strwythur wyro, mae rhai rhannau'n cael eu gwthio o dan ddŵr tra bod eraill yn cael eu codi, gan arwain at foment adfer a nofiadwyedd cyffredinol.

    Lled-ymsuddol (neu semi-sub)

    Mae'r dyluniad hwn yn debyg i fad, gan ei fod yn ennill ei sefydlogrwydd drwy ei arwynebedd dŵr eang, gyda thair neu fwy o golofnau wedi'u gwahanu.

    Llwyfan Coesau Tensiwn (TLP)

    Mae'r dyluniad hwn yn dibynnu ar y gwahaniaeth a'r cydbwysedd rhwng y grym arnofiol ar i fyny a gynhyrchir gan y strwythur, a'r grym ar i lawr a gynhyrchir gan y ceblau angori fertigol tynn.

Sut maen nhw'n aros yn eu lle?

Dydyn ni ddim eisiau i’n tyrbinau lithro i ffwrdd o’n safle, felly mae’n rhaid i ni sicrhau eu bod yn aros yn eu lle. Mae tyrbinau arnofiol yn cael eu cadw yn eu lle gan ddefnyddio 'system cynnal safle’, sy'n cynnwys llinellau angori ac angorau.

Mae gan lawer o'r dechnoleg a ddefnyddir i gadw gorsafoedd gwynt yn eu lle hanes hir o ddefnydd yn y diwydiannau llongau ac olew a nwy. O’r herwydd, mae llawer iawn o brofiad ac arbenigedd eisoes, er y bydd gwynt arnofiol yn cyflwyno ei heriau penodol ei hun y bydd angen mynd i’r afael â nhw. 

Dysgwch fwy am hyn trwy wylio ein hanimeiddiad.

  • An illustrative diagram of offshore wind turbines in the sea with labels for structural components and a sunset in the background.

    Gellir dosbarthu systemau cynnal safle yn fras yn bedwar math, gyda dewis yr un gorau yn dibynnu ar ddyfnder dŵr y safle, amodau'r pridd a dyluniad y sylfaen arnofiol.

    Cadwynog

    Mae'r system hon fel arfer wedi'i gosod mewn dyfnder dŵr o lai na 500m ac yn defnyddio cadwyni a/neu raffau gwifren. Mae darn sylweddol o'r llinell angori yn gorwedd ar wely'r môr, pan fydd hon yn cael ei chodi oddi ar wely'r môr gan symudiadau’r sylfaen arnofiol, mae ei bwysau crog yn ei dynnu yn ôl i'w le. Dyma enghraifft o rym adfer, grym sy'n gweithredu i ddod â system yn ôl i gydbwysedd h.y. ei chyflwr gorffwys gwreiddiol.

    Tynn

    Defnyddir y system hon fel arfer mewn dyfnder dŵr o fwy na 250m ac mae'n defnyddio llinellau angori ysgafn o raff synthetig neu wifrau. Gyda'r system hon, nid oes unrhyw ran o'r hyd yn gorwedd ar wely'r môr ac mae'r grym adfer yn cael ei greu trwy ymestyn ac ymlacio'r llinellau angori. Mae gan y cyfluniad hwn 'ôl troed' gwely'r môr llawer llai (faint o arwynebedd y mae system llinell angori yn ei gymryd ar wely'r môr) na'r system gadwynog.

    Lled-dynn

    Mae'r system hon yn gyfuniad o'r systemau cadwynog a thynn, gyda chyfran fechan o'r llinell angori ar wely'r môr. Gellir ei ddefnyddio ar draws pob dyfnder dŵr ac mae ganddo 'ôl troed' gwely'r môr llai o'i gymharu â'r system gadwynog, ond mwy na'r system dynn.

    Coes Densiwn

    Defnyddir y system hon fel arfer mewn dyfnder dŵr o fwy na 120m a dim ond gyda chynlluniau sylfaen arnofio platfform coes densiwn (TLP) penodol. Nid yw'r cyfluniad hwn yn caniatáu symudiad fertigol yn y sylfaen arnofio, ac mae'n defnyddio ceblau angori sydd naill ai'n wifren ddur/cadwyn neu raffau ffibr synthetig. Y cyfluniad hwn sydd â'r 'ôl troed' lleiaf ar wely'r môr.

    Systemau angori un pwynt (ceiliogi)

    Mae'r rhan fwyaf o gysyniadau sylfaen arnofiol wedi'u cynllunio gyda system angori sy'n cadw'r sylfaen mewn cyfeiriadedd sefydlog. Gyda'r dyluniadau hyn, mae aliniad y tyrbin â chyfeiriad y gwynt yn cael ei gyflawni gyda system wyro nasél safonol y tyrbin (y mecanwaith sy'n cylchdroi'r tyrbin 360 gradd o amgylch pen y tŵr), yn yr un modd â thyrbinau sydd wedi’u hangori i wely'r môr. Fodd bynnag, mae rhai cysyniadau arnofiol yn defnyddio datrysiad un tyred wedi'i angori lle gall yr uned 'geiliogi’ (cylchdroi) o amgylch y pwynt cysylltu llinell angori sengl. Yn yr achos hwn, cyflawnir aliniad y tyrbin â chyfeiriad y gwynt yn bennaf trwy gylchdroi'r platfform cyfan. Mae'r cebl deinamig yn cael ei redeg trwy ganol y tyred i fwylltid trydanol, i ganiatáu cysylltiad di-dor.

Sut mae prosiectau gwynt arnofiol yn cael eu hadeiladu?

Mae angen llawer o gynllunio a gwaith i adeiladu prosiect gwynt arnofiol.

Mae'r sylfeini arnofiol wedi'u gwneud yn bennaf o ddur neu goncrit ac fel arfer maent yn cael eu cynhyrchu a'u hadeiladu ar safle'r cei porthladdoedd mawr gan ddefnyddio peiriannau codi trwm a chraeniau, tra bod rhannau'r tyrbin gwynt fel arfer yn cael eu cynhyrchu mewn mannau eraill a'u cludo i'r porthladd.

Darganfyddwch beth yw’r prif gamau yn y fideo.

  • An illustration of interconnected wind turbines on a blue background, featuring a detailed turbine graphic in the top left.

    Mae prosiectau gwynt arnofiol yn cael eu gosod mewn patrwm a elwir yn aráe. Mae lleoliad y tyrbinau, sylfeini, angorfeydd, angorau a cheblau yn yr aráe hon yn cael eu pennu gan nifer o ffactorau, megis amodau gwynt, dyfnder dŵr, math o angori ac amodau gwely'r môr fel llethrau, clogfeini, math o bridd a rhwystrau.